Dutch-NetherlandsEnglish (United Kingdom)
Sobiborinterviews.nl
 

Samuel Lerer

Samuel LererSamuel Lerer (Zolkiewka 1 oktober 1922) was één van de eerste gevangenen die in Sobibor aankwam. Hij kreeg opdracht de paarden te verzorgen en kon zo op veel plaatsen in het kamp komen. Tijdens de opstand kwamen zijn beide broers om het leven. In zijn geheugen is gegrift “hoe mijn vader naakt naar de gaskamer ging”.

In het kamp moest hij ook eenden vet mesten voor SS'er Frenzel. Na de oorlog ontmaskerde hij samen met Esther Raab in Berlijn SS’er Bauer, de bediener van de gasmotor. Samuel Lerer verhuisde naar Brooklyn in de Verenigde Staten waar hij werkte als taxichauffeur. Momenteel woont hij in Marlboro, New Jersey en heeft twee kinderen, vier kleinkinderen en twee achterkleinkinderen met een derde op komst.


paardenverzorger in het kamp
In mei 1942 werd de negentienjarige Samuel Lerer uit het Poolse Zolkiewa samen met zijn ouders, zijn drie broers en zijn zusje opgepakt en naar Sobibor overgebracht. Hij en zijn broers werden als Arbeitsjuden tewerkgesteld, de overige gezinsleden zijn direct na aankomst in het kamp door vergassing om het leven gebracht. Lerer werkte onder toezicht van een Oekraïense bewaker in de paardenstal, waar de rijpaarden van de kampcommandant stonden. Later moest hij de kippen verzorgen. In vergelijking met de meeste andere gevangenen had hij een zekere bewegingsvrijheid en kon zich soms zelfs met de paarden buiten het kamp begeven. Ook in het kamp zelf kon hij zich zowel in Lager I als II ophouden, voor zover dat voor zijn werk in de paardenstal nodig was. Toen hij nog als stalknecht werkte, hoefde Lerer niet regelmatig op de appèls te verschijnen.

 

de hond Barry
Lerer heeft verscheidene keren gezien hoe de beruchte SS’er Frenzel gevangenen soms voor het minste geringste afranselde of om het leven bracht. Op een dag was Lerer er getuige van hoe Frenzel een dertienjarige jongen, bij wie hij levensmiddelen had aangetroffen, in koelen bloede doodschoot. Ook heeft hij meegemaakt hoe Frenzel tijdens een inspectie in de barakken van de gevangenen een zieke man aantrof. Hij sleurde hem de barak uit en schoot hem buiten dood. Een andere vorm van terreur voor de tewerkgestelde gevangenen vormden de honden van de SS’ers. Er waren er drie, waaronder de St. Bernardshond Barry en de Duitse herder Zeppel. Barry was zeer agressief en afgericht op het bijten van gevangenen. Lerer heeft meerdere keren gezien hoe het beest mensen aanviel.

Samuel LererNa de opstand op 14 oktober 1943 vluchtte Lerer het bos in, zijn beide broers werden tijdens hun vluchtpoging doodgeschoten. Samen met andere vluchtelingen, onder wie Esther Raab, verborg hij zich in de buurt van Chelm. Toen het Rode Leger naderde, gingen ze via Lublin en Stettin naar Berlijn. Hier herkenden hij en Raab in 1946 op straat de Gasmeister van Sobibor, Ernst Bauer, die zij bij de plaatselijke politie aangaven. Voor zijn misdaden werd Bauer door de rechtbank ter dood veroordeeld; na afschaffing van de doodstraf werd dit vonnis in 1971 in levenslange gevangenisstraf omgezet. Bauer overleed in 1980 in de gevangenis van Berlin-Tegel. Na enige tijd in Berlijn gewoond te hebben, emigreerde Lerer naar de Verenigde Staten.

Samuel Lerer overleed op 3 maart 2016 in zijn woonplaats Marlboro, New Jersey.

Ga naar het interview met Samuel Lerer

Let op: opent in een nieuw venster AfdrukkenE-mailadres